Mối nối dọc: phẳng lúc nghiệm thu, hở sau mùa mưa

Mối nối dọc thường là chỗ mặt đường hỏng sớm nhất, và hỏng rất từ tốn. Lúc nghiệm thu nó phẳng lì, nhìn rất ưng mắt. Qua vài mùa mưa thì bắt đầu bong hạt, hở mép, rồi nước theo khe đó chui xuống lớp dưới.

Vấn đề là phẳng chưa chắc đã chặt. Mắt nhìn thấy đẹp, nhưng máy đo độ chặt thì không phải lúc nào cũng đồng ý. Bài này nói về loại nối hay gặp nhất: làn mới rải nóng nối vào làn đã nguội.

Chuẩn bị mép trước khi rải làn sau

Mép làn đầu nên thẳng, hoặc nếu cong thì cong đều, để làn sau chồng lên được đều tay. Tấm chắn đầu bàn là cần kín để vật liệu không xì ra dưới mép. Khi mở rộng bàn là thì băng tải và vít xoắn phải cấp đủ ra tới đầu, không thì mép ngoài lúc nào cũng thiếu.

Trước khi rải làn nóng, mặt đứng của mép nguội cần được quét nhựa dính bám hoặc keo nối theo biện pháp đã duyệt. Tưới dính bám cho lớp dưới không thay được bước này, vì mặt đứng của mép mới là chỗ hai làn phải dính vào nhau.

Phía nóng phải đủ vật liệu

Làn nóng phải rải cao hơn mép làn nguội một chút, đúng bằng phần sẽ bị lu ép xuống. Với bê tông nhựa chặt thông thường, phần dư hay vào khoảng một phần tư chiều dày, nhưng con số đúng vẫn phải lấy từ đoạn rải thử. Phần cao hơn này là để lu, không phải gờ thừa cần cào đi.

Nếu phía nóng rải bằng hoặc thấp hơn mép nguội, trống lu sẽ tỳ lên làn nguội trước khi phần nóng sát nối kịp chặt. Dân trong nghề gọi là lu bị kê cầu. Lu vẫn chạy đều, rung vẫn kêu to, chỉ có đúng phần cần lu nhất là được nghỉ.

Chồng vừa đủ, bớt cào

Phần làn nóng chồng lên mép nguội chỉ cần khoảng hai, ba phân, tuỳ kiểu mép nối và kết quả đoạn thử. Chồng quá ít thì hở, chồng quá nhiều thì lại phải cào.

Cảnh thợ cầm cào hất phần vật liệu thừa ở mép ra giữa làn mới trông rất chăm chỉ. Tiếc là chăm sai chỗ: mối nối mất đúng phần vật liệu nó cần, còn phần bị hất ra thì để lại vệt rỗ trên mặt làn mới. Chiều dày và phần chồng đã đúng thì gần như không phải cào.

Lượt lu đầu tiên đặt ở đâu

Với mối nối có làn nguội giữ mép, cách hay dùng là cho lượt đầu đi trên làn nóng, mép trống lu cách mối nối chừng 15–30 cm. Lượt đó ép phần hỗn hợp nóng dồn về phía nối. Lượt sau mới cho trống lu chồng sang làn nguội khoảng 10 cm để khép nối. Đi thẳng lên mép nguội ngay từ đầu thì lại thành lu kê cầu.

Mép tự do, tức là không có làn nào giữ bên cạnh, thì khác hẳn. Lu sát mép quá dễ làm mép bị đẩy ra và nứt dọc. Sơ đồ lu cho mép tự do nên chỉnh riêng trên đoạn thử, đừng chép nguyên từ mối nối.

Kiểm tra riêng vùng nối

Độ chặt ở mối nối cần được kiểm tra riêng theo kế hoạch chất lượng, không suy ra từ kết quả giữa làn. Giữa làn đạt chưa có nghĩa là mép nối cũng đạt. Nếu vùng nối thấp, xem lại bốn thứ: lượng vật liệu bên nóng, phần chồng, nhiệt độ lúc lu và vị trí lượt lu đầu.

Một mối nối hở sẽ mất vật liệu dần dưới bánh xe tải và mở đường cho nước xuống các lớp dưới. Mặt nối nhẵn sau lượt lu hoàn thiện là dấu hiệu tốt, nhưng chưa phải bằng chứng đã đủ chặt. Phải đo mới biết.

Muốn nối đẹp thì máy rải cũng phải ổn: tấm chắn đầu bàn là còn kín, vít xoắn ra đủ tới mép, cảm biến cao độ bám đúng mép làn cũ. Mấy món này Vũ Gia có phụ tùng và thợ sửa, cần thì liên hệ đội kỹ thuật là có người xuống xem.